Tematy ogólne - Nauka popularna
Watcher - 2005-10-17, 21:21
Temat postu: Nauka popularna
U?wiadomi?em sobie ostatnio pewn? niepokoj?c? rzecz: zanika dzi? zainteresowanie naukami przyrodniczymi.
Kiedy? z kolegami zaczytywali?my si? pozycjami popularno-naukowymi. Mam nadziej?, ?e si? myl? - ale dzi? zainteresowanie budow? ?wiata i kosmosu jest chyba w g??bokim odwrotcie, zast?pione szukaniem teorii spiskowych ewentualnie. Kiedy? ch?on??o si? ksi??ki Hawkinga i innych, dzi? nie wida? ich w ksiegarniach (w Chodzie?y oczywi?cie). Przechowywan? w SP nr 2 ksi??k? "Zanim pojawi? si? cz?owiek" wype?nion? rekonstrukcjami z kopalnej przesz?o?ci traktowa?o si? niczym Bibli?. A dzi?? Ja sam z przera?eniem zauwa?am, ?e cokolwiek zwi?zanego z fizyk? czy astronomi? przeczyta?em ju? wieki temu  Gdy czyta?em dzi? wiadomo?ci o "cz?owieku z Flores" ogarn??a mnie nostalgia... Te? tak macie?
Pablo - 2005-10-17, 21:29
hmmm....ciekawe.....mnie rzeczywiscie nauki przyrodnicze nie interesuj? zbytnio.....biologia i chemia ?ni mi sie po nocach  fizyke jeszcze potrafie zdzier?y?, jesli ona tez sie zalicza do tych nauk. ale co jest przyczyn? tego, ?e juz m?odziez sie nie interesuje powstaniem swiata albo ewolucja cz?owieka? nie potrafie sobie odpowiedziec...mo?e ktos z was potrafi?
Iliador - 2005-10-18, 06:14
Znaczy sie, mowa o ksiazkach popularno-naukowych, czy przyrodniczych? 
Ja tam mam troche ksiazek pop.-nauk., wiekszosc to Amberowskie serie: Ksiegi Tajemnic, Tajemnice Przeszlosci, Tajemnice Nauki. Ta pierwsza jest zbyt nawiedzona dla wiekszosci (teorie spiskowe, paraps., altern. historia swiata (te ufole....)), ale mi tam pasuje  .
I jeszcze gdzies lezy: "Superkomputer", "Co za X lat" (nie pamietam ile, ani autorow ;p). Hmmmm, jeszcze jakies tam sa ;]. Wiec chyba nie jest tak zle, sporo tego mozna znalesc w necie, w postaci chocby e-bookow. Bo ja wiem, czy sie martwic ;]. Spoleczenstwo sie zmienia, kul. masowa coraz bardziej pograza intelektualnie ludzi o_O. Ot przyczyna.
Watcher - 2005-10-18, 21:48
BTW, antropolodzy maj? pe?ne r?ce roboty:
| onet napisał/a: | Szcz?tki antropoidów sprzed 37 mln lat odkryto w Egipcie
Na szcz?tki kostne antropoidów sprzed 37 mln lat natkn?? si? zespó? antropologów w trakcie ostatnich prac prowadzonych na terenie depresji Fajum. Szczegó?y odkrycia zosta?y opublikowane na ?amach ostatniego numeru magazynu "Science".
Na fragmenty dwóch szcz?k oraz seri? z?bów antropolodzy natkn?li si? w egipskiej depresji Fajum. Dok?adana analiza znalezisk wykaza?a, ?e s? to pozosta?o?ci szkieletów dwóch osobników nale??cych do dwóch spokrewnionych ze sob? gatunków. Ameryka?scy, angielscy i egipscy badacze bior?cy udzia? w pracach zaproponowali zaklasyfikowanie nowoodkrytych szcz?tków do dwóch nowych gatunków antropoidów z eocenu.
Odkrycia skamienia?ych szcz?tków wczesnych antropoidów dokonali badacze z mi?dzynarodowego zespo?u antropologicznego kierowanego przez Erika F. Seifferta z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Badania zosta?y przeprowadzone w skalnych wychodniach znajduj?cych si? w rejonie Birket Qarun 2 (BQ-2)
Badania geologiczne warstwy skalnej, w której odnaleziono skamienia?o?ci, wykaza?y, ?e licz? one 37 mln lat. Dotychczas z tego okresu ewolucji przodków ma?p cz?ekokszta?tnych naukowcy znali zaledwie kilka obiektów.
Szcz?tki Biretia fayumensis i Biretia megalopsis - tak nazwano nowe gatunki antropoidów - wykazuj? wiele cech Algeripithecusa - swojego poprzednika sprzed 45 mln lat, ale prezentuj? równie? szczegó?y kostne obecne u antropoidów z pó?niejszego okresu.
Przypuszczalna rekonstrukcja ca?o?ci szkieletu na podstawie znalezionych fragmentów, wykaza?a, ?e oba gatunki Biretia by?y ma?ymi zwierz?tami - waga jednego osobnika prawdopodobnie wynosi?a od 270 do 370 gramów. Szczegó?owa analiza mikroskopowa budowy z?bów Biretia megalopsis sk?oni?a badaczy do zaliczenia tego gatunku w poczet zwierz?t prowadz?cych nocny tryb ?ycia - cech? rzadko spotykan? w?ród antropoidów.
Antropoidy to najszersza grupa taksonomiczna zawieraj?ca przodków ma?p cz?ekokszta?tnych, same ma?py cz?ekokszta?tne oraz ma?py cz?owiekowate (hominidy) wraz z cz?owiekiem wspó?czesnym. Obecnie naszym najbli?szym krewnym ze ?wiata zwierz?cego jest szympans, dwa nowoodkryte gatunki Biretia s? naszymi odleg?ymi krewnymi z nadrodziny parapiteków.
Wyniki bada? zespo?u Erika F. Seifferta rzucaj? równie? nowe ?wiat?o na proces ewolucji wczesnych antropoidów na terenie Azji. Opublikowane w maju bie??cego roku odkrycie w Pakistanie szcz?tków ma?p z rodzin Eosimiidae i Amphipithecidae by?o szeroko dyskutowane w gronie antropologów. Du?a cz??? badaczy sk?ania?a si? ku wykluczeniu tych rodzin z grona antropoidów z powodu du?ej odmienno?ci morfologicznej.
Ostatnio odkryte gatunki Biretia, zbli?one budow? do szcz?tków Eosimiidae i Amphipithecidae, a niew?tpliwie nale??ce do antropoidów, stanowi? jednak potwierdzenie, ?e azjatyckie ma?py sprzed 30 mln lat to tak?e jedna z wielu ewolucyjnych ga??zi naszych dalekich przodków.
Zdaniem Jeana-Jacquesa Jaegera i Laurenta Marivaux - paleontologów z Uniwersytetu Montpellier II i autorów artyku?u towarzysz?cego publikacji odkrycia z Fajum - do lepszego poznania zale?no?ci pomi?dzy ma?pami azjatyckimi i afryka?skimi niezb?dne s? znaleziska z jeszcze wcze?niejszego okresu. Prawdopodobnie w?a?nie epoka wczesnego i ?rodkowego eocenu (57-40 mln lat temu) by?a okresem najwi?kszej wymiany ssaków pomi?dzy oboma kontynentami. |
| onet napisał/a: | "Le Monde": Tajemnice mózgu "hobbita"
Kim by?a kobieta, której szcz?tki znaleziono dwa lata temu na indonezyjskiej wyspie? Wykopaliska archeologiczne wci?? trwaj?. A dyskusja antropologów i paleontologów od?ywa z ka?dym odkrytym szczegó?em sprzed prawie 20 tysi?cy lat - pisze "Le Monde".
Wraca polemika wokó? szcz?tków kobiety znalezionych w 2003 roku na indonezyjskiej wyspie Flores. Wówczas przez pras? naukow? i popularnonaukow? przetoczy?y si? setki artyku?ów, które wywo?a?y prawdziwe trz?sienie ziemi w ?rodowisku paleoantropologii.
Teksty opublikowane w ostatnich numerach "Nature" i "Science" wznawiaj? debat?. Najwi?ksze znaki zapytania dotycz? mo?liwo?ci umys?owych ma?ej, ?yj?cej 18 tysi?cy lat temu istoty. Jej mózg oceniany jest na 380-400 centymetrów sze?ciennych i przypomina mózg szympansa lub australopiteka sprzed 3,2 milionów lat.
Po swoim odkryciu naukowcy kierowani przez Petera Browna i Mike’a Morwooda z australijskiego uniwersytetu Nowej Anglii stwierdzili, ?e ma?y "Hobbit" nie by? chory na mikrocefali? (niedorozwój mózgu) ani na patologiczn? kar?owato??, ale nale?a? do nowej rodziny ludzkiej, nazwanej homo floresiensis. Jego ma?y wzrost by? skutkiem skar?owacenia wyspiarskiego, wyst?puj?cego te? u ssaków ro?lino?ernych – jeleniowatych, hipopotamów, s?oni i mamutów. Ten nowy gatunek ludzki móg? zatem ewoluowa? przez tysi?clecia na izolowanej wyspie Flores, pocz?wszy od przyby?ego oko?o 800 tysi?cy lat temu przodka z gatunku homo erectus.
Peter Brown i Mike Morwood wraz z indonezyjskimi badaczami kontynuowali wykopaliska na wyspie Flores, kopi?c w g??b a? do 11 metrów. Ekipa znalaz?a skamienia?o?ci komplementarne z pierwszym szkieletem, nazwanym LB1 (prawa ko?? ramienna, ?okciowa i promieniowa), ?uchw? innego osobnika (LB6), jak równie? pozosta?o?ci innych Hobbitów. W sumie wykopali ko?ci dziewi?ciu osobników.
Nowe badania potwierdzaj? niski, niespe?na metrowy wzrost homo floresiensis i dowodz?, ?e polowa? on na zwierz?ta, umia? produkowa? kamienne narz?dzia i zna? ogie?. Ale nowe skamienia?o?ci, jak pisze Peter Brown, "pokazuj?, ?e LB1 nie jest osobnikiem zaburzonym czy patologicznym, ale reprezentatywnym dla ca?ej populacji, ?yj?cej na wyspie 95-12 tysi?cy lat temu".
Badacze australijscy i indonezyjscy nadal jednak poddaj? w w?tpliwo?? wst?pn? hipotez?, i? homo floresiensis powsta? z homo erectus. W „Nature” pisz?: „charakterystyka morfologiczna osobników potwierdza, ?e tej populacji cz?ekokszta?tnych nie mo?na ??czy? z homo erectus ani homo sapiens. Wielko?? z?bów i morfologia ko?ci twarzoczaszki implikuj? przynale?no?? do rodzaju homo, ale sylwetka i proporcje cia?a przypominaj? australopiteka”. W sumie, konkluduj? badacze, "genealogia homo floresiensis pozostaje niepewna".
Daniel Lieberman z Peabody Museum (ameryka?ski uniwersytet Harward) uwa?a, ?e "trzeba koniecznie znale?? jeszcze inne skamienia?o?ci, by stwierdzi? z ca?? pewno?ci?, czy szcz?tki homo floresiensis odpowiadaj? homo erectus czy czemu? innemu".
Jean-Jacques Jaeger, profesor paleontologii kr?gowców na uniwersytecie Montpellier-II precyzuje, ?e nowa publikacja "Nature" "k?adzie kres polemice, poniewa? hipoteza kar?owato?ci nie zgadza si? z nowymi odkryciami".
"Si?a ewolucji jest tak wielka, ?e zmienia ona nawet punkty charakterystyczne, wed?ug których okre?lamy przodka. W interesuj?cym nas przypadku mo?e by? nim równie dobrze homo erectus, jaki? pre-erectus, jak i homo sapiens" – precyzuje francuski uczony.
Kolejnym problemem jest ma?y mózg LB1. Dean Falk z departamentu antropologii uniwersytetu stanu Floryda porówna? wn?trza czaszek australopiteków, wielu odmian homo erectus, wspó?czesnych ludzi, goryli, szympansów, doros?ej Pigmejki oraz osoby dotkni?tej mikrocefali?. Ustali?, ?e mózg homo floresiensis by? bardzo bliski mózgowi homo erectus.
Jochen Weber z departamentu neurochirurgii niemieckiego szpitala Leopoldina i dwaj inni badacze niemieccy po obserwacji dziewi?tnastu wspó?czesnych czaszek uznali, ?e "nie mo?na ca?kowicie wykluczy? hipotezy mikrocefali". Dyskusja trwa i ci?g dalszy nast?pi - pisze "Le Monde". |
GyzzBurn - 2005-10-19, 11:04
historia to teorie spiskowe udowodnione faktami 
co do homo floresiensis, zabawne, ?e po 2óch latach akademicy wci?? rozpaczliwie próbuj? trzyma? si? hipotezy mikrocefali; niestety dowodów przybywa; hm... a mo?e to by?a kolonia karna australopiteków cierpi?cych na mikrocefalie 
Watcher - 2005-10-19, 11:53
Nie przesadzaj Dzi? to jest ju? mniejszo?? naukowców, wi?kszo?? raczej hobbitów uznaje Zupe?nie naturalne jest, ?e po odkopaniu jednego szkieletu nie mo?na klasyfikowa? nowego gatunku. Dopiero nast?pne kopaliny Ludzi z Flores po?wiadczaj? ich istnienie bardziej dobitnie.
BTW, je?li mózg mieli mniejszy od erectusa, to prawdopodobnie (cho? to nie jest pewne) stali oni na do?? niskim stopniu rozwoju... Mo?e to jaka? pozosta?o?? preerectusa, nie posterectusa? Ale poniewa? na ewolucji ko??ca si? nie znam, jest to tylko moja wolna spekulacja
Watcher - 2005-11-24, 01:01
| Cytat: |
Granice Wszech?wiata
Marek Demia?ski
Instytut Fizyki Teoretycznej, Uniwersytet Warszawski
W ci?gu ostatnich kilkudziesi?ciu lat dramatycznie zmieni?y si? nasze wyobra?enia o rozmiarach i ewolucji Wszech?wiata. Jeszcze na pocz?tku XX wieku istnia?y dwa konkurencyjne modele Wszech?wiata. Wyobra?ano sobie, ?e albo gwiazdy zajmuj? sko?czon? obj?to?? i tworz? ogromne skupisko - Drog? Mleczn?, a poza granicami Drogi Mlecznej jest niesko?czona statyczna pusta przestrze?, albo ca?y niesko?czony Wszech?wiat jest wype?niony gwiazdami, które si? nie poruszaj?. Ta druga mo?liwo?? nie cieszy?a si? du?? popularno?ci?, gdy? prowadzi?a do kilku paradoksów. Ju? Newton i Bentley w XVII wieku zauwa?yli, ?e gwiazdy roz?o?one w niesko?czonym Wszech?wiecie powinny si? porusza? pod wp?ywem wzajemnych oddzia?ywa? grawitacyjnych. W roku 1685 w traktacie O systemach ?wiata Newton zaproponowa? sposób na wyj?cie z tej trudnej sytuacji i rozwa?a? jednorodny rozk?ad gwiazd, przyjmuj?c, ?e odleg?o?ci mi?dzy gwiazdami s? bardzo du?e. Inny problem, z jakim boryka? si? ten model, jest zwi?zany z bardzo prostym i na pierwszy rzut oka trywialnym pytaniem: dlaczego w nocy jest ciemno? W niesko?czonej statycznej przestrzeni jednorodnie wype?nionej gwiazdami obserwuj?c niebo w dowolnym kierunku powinni?my odbiera? promieniowanie wysy?ane z powierzchni jakiej? gwiazdy, najcz??ciej bardzo odleg?ej, i wobec tego w nocy powinno by? bardzo jasno, a przecie? nie jest. Z tym problemem borykali si? najwi?ksi astronomowie i fizycy przez ponad sto lat.
Po ostatecznym sformu?owaniu ogólnej teorii wzgl?dno?ci w 1916 roku Albert Einstein postanowi? zbudowa? model Wszech?wiata zgodny z now? relatywistyczn? teori? grawitacji. Aby unikn?? problemów zwi?zanych z niesko?czonym Wszech?wiatem, Einstein przyj??, ?e Wszech?wiat jest sko?czony, dok?adniej, ?e jest to trójwymiarowa sfera jednorodnie wype?niona gwiazdami, a od astronomów przej?? przekonanie o statyczno?ci Wszech?wiata. Gdy okaza?o si?, ?e równania nowej teorii grawitacji nie dopuszczaj? w takim przypadku statycznych rozwi?za?, zmodyfikowa? równania wprowadzaj?c tak zwan? sta?? kosmologiczn?.
Zasadniczy prze?om w badaniu Wszech?wiata nast?pi?, gdy korzystaj?c z coraz to wi?kszych teleskopów astronomowie odkryli inne galaktyki. Od dawna astronomowie wiedzieli, ?e na niebie wyst?puj? nie tylko gwiazdy, ale równie? mg?awice, które uto?samiano ze ?wiec?cymi ob?okami gazu. Szczególn? klas? mg?awic stanowi?y mg?awice spiralne, które wygl?daj? jak gazowe wiry i st?d ich nazwa. Gdy na pocz?tku XX wieku zacz?to bada? mg?awice spiralne, okaza?o si?, ?e poruszaj? si? one z bardzo du?ymi pr?dko?ciami, przy czym w przewa?aj?cej wi?kszo?ci oddalaj? si? od nas, co spowodowa?o, ?e sta?y si? obiektami jeszcze bardziej interesuj?cymi. W 1923 roku Edwin Hubble, korzystaj?c z najwi?kszego wówczas teleskopu, wypatrzy? gwiazdy w mg?awicy spiralnej w Andromedzie. Wkrótce zauwa?y? gwiazdy w innych mg?awicach spiralnych.
Nast?pnym wielkim wyzwaniem by?o wyznaczenie odleg?o?ci do mg?awic. Wkrótce w kilku mg?awicach spiralnych Hubble zidentyfikowa? cefeidy. Cefeidy s? to gwiazdy zmienne, dla których empirycznie stwierdzono, ?e okres zmian ich jasno?ci jest proporcjonalny do ich jasno?ci absolutnej. Znaj?c okres zmian jasno?ci cefeidy, co ?atwo jest wyznaczy? obserwacyjnie, mo?na wyznaczy? jej jasno?? absolutn? (L), a znaj?c z obserwacji jej jasno?? pozorn? mo?na wyznaczy? odleg?o?? (d) do cefeidy, gdy? jasno?? pozorna jest proporcjonalna do L/d2. Okaza?o si?, ?e mg?awice spiralne znajduj? si? daleko poza granicami Drogi Mlecznej. Na przyk?ad, odleg?o?? do Mg?awicy Andromedy wynosi 730 kpc = 2,4 miliona lat ?wietlnych. W ten sposób Hubble odkry? ?wiat galaktyk.
Sze?? lat pó?niej Hubble dokona? kolejnego wielkiego odkrycia. Gdy zebra? informacje o odleg?o?ciach i pr?dko?ciach ucieczki dla kilkunastu galaktyk, od?o?y? je na wykresie i stwierdzi?, ?e pr?dko?? ucieczki galaktyk jest proporcjonalna do ich odleg?o?ci. Wspó?czynnik proporcjonalno?ci w tej zale?no?ci nosi nazw? sta?ej Hubble'a. Okaza?o si?, ?e Wszech?wiat, ten najwi?kszy obiekt, który mo?emy obserwowa? i poznawa?, zmienia si? - ewoluuje. Trudno przypuszcza?, ?e nasza Galaktyka jest w jakikolwiek sposób wyró?niona i z punktu widzenia obserwatora znajduj?cego si? w innej galaktyce Wszech?wiat te? si? rozszerza. Zasada Kopernika?ska zastosowana do ?wiata galaktyk prowadzi do wniosku, ?e Wszech?wiat jest jednorodny.
Jeszcze zanim Hubble odkry? rozszerzanie si? Wszech?wiata, radziecki matematyk i meteorolog Aleksander Friedmann, korzystaj?c z równa? Einsteina wykaza?, ?e Wszech?wiat jednorodnie wype?niony materi? musi si? zmienia?. Z rozwa?a? Friedmanna wynika, ?e Wszech?wiat musia? mie? pocz?tek. Wiek Wszech?wiata zale?y od sta?ej Hubble'a i ?redniej g?sto?ci materii we Wszech?wiecie. Te dwa podstawowe parametry okre?laj?ce model kosmologiczny okaza?y si? bardzo trudne do wyznaczenia. Dopiero w ostatnich pi?ciu latach dok?adno?? pomiarów wzros?a na tyle, ?e mo?na powa?nie traktowa? warto?ci tych parametrów, podawane przez astronomów. Sta?a Hubble'a wynosi H0 =65+-2km/s Mpc, (ro)materii = 2 × 10 - 30 g/cm3, (Omega)m = (ro)materii × 8 (pi) G/3H02 = 0,3. Przy okazji najnowszych pomiarów sta?ej Hubble'a okaza?o si?, ?e sta?a kosmologiczna jest najprawdopodobniej ró?na od zera i jej wk?ad do ?redniej g?sto?ci energii we Wszech?wiecie wynosi (Omega)(Lambda) = (Lambda) c2/3H02 = 0,7, co sprawia, ?e obecnie Wszech?wiat rozszerza si? coraz szybciej. Ze zmierzonych warto?ci sta?ej Hubble'a i ?redniej g?sto?ci materii wynika, ?e Wszech?wiat ma 14,3 miliarda lat.
Od czasu odkrycia przez Hubble'a prostego zwi?zku ??cz?cego pr?dko?? ucieczki galaktyki z jej odleg?o?ci?, astronomowie zajmuj?cy si? badaniem galaktyk rywalizuj? w znajdowaniu jak najdalszych obiektów we Wszech?wiecie. Prostym miernikiem pr?dko?ci oddalania si? galaktyki jest przesuni?cie linii widmowych. Do pomiaru pr?dko?ci oddalania si? galaktyk wprowadzono tak zwany parametr przesuni?cia ku czerwieni z = ((lambda)obs - (lambda)lab)/(lambda)lab, gdzie (lambda)obs to obserwowana d?ugo?? fali linii widmowej, a (lambda)lab to laboratoryjnie wyznaczona d?ugo?? fali odpowiadaj?ca tej samej linii widmowej. Dla najdalszej znanej galaktyki z = 6,68, co oznacza, ?e galaktyka ta oddala si? od nas z pr?dko?ci? v = 0,9666 c (!) i znajduje si? w odleg?o?ci 0,64 odleg?o?ci do kosmologicznego horyzontu. Na przebycie tej drogi sygna? ?wietlny potrzebuje 10,5 miliarda lat. Astronomowie znale?li ju? dwa obiekty, które najprawdopodobniej znajduj? si? jeszcze dalej. Badania tych obiektów trwaj?.
|
Kosmologia, to co zawsze lubi?em niemal najbardziej
Watcher - 2006-01-23, 19:25
http://www.mpe.mpg.de/ir/GC/index.php
Pod powy?szym adresem znajduje si? interesuj?cy filmik powsta?y po na?o?eniu wielu zdj?? radioastronomicznych z centrum Drogi Mlecznej, pokazuj?cy jak gigantycznym odkszta?ceniom i przyspieszeniom podlegaj? tam gwiazdy (pod wp?ywem czarnej dziury prawdopodobnie).
RNR - 2006-02-06, 12:29
http://portalwiedzy.onet....czasopisma.html
DWUP?CIOWE NIED?WIEDZIE
Iliador - 2006-02-06, 16:11
http://rozne.servis.pl/teoria.php - dla mnie bomba ;]. Choc nie mam pojecia czy realne. Na pewno bym sie nie obrazil, gdyby tak  . Teoria Szypowa
http://www.greendevils.pl...wa_szwabia.html - hitlerowcy i Antarktyda. Niezaleznie od lekko zwariowanej otoczki z UFO i Szambala na czele - sam fakt zabaw Amerykanow i Niemcow na Antarktydzie jest ciekawy.
http://wiadomosci.onet.pl...0,686,item.html - chinskie starocie
http://republika.pl/hipoteza/superuni.html - troche duzo czytania, dla chetnych ;]. Wszechswiat czarna dziura.
| Cytat: | Zagadka upadku Majów bliska rozwi?zania?
W trakcie ostatnich prac wykopaliskowych w mie?cie Cancuen w Gwatemali archeolodzy natrafili na dowody mog?ce wyja?ni? prawdopodobn? przyczyn? upadku staro?ytnego Imperium Majów - informuje serwis internetowy Los Angeles Times.
Archeolodzy prowadz?cy wykopaliska w ruinach miasta Cancuen w Gwatemali odkryli staro?ytne "miejsce zbrodni". Odnaleziono pozosta?o?ci, które wskazuj? na prawdopodobn? przyczyn? upadku cywilizacji Majów. W toku prac natrafiono na ?lady desperackiej obrony jednego z wielkich centrów handlowych i rytualnej egzekucji przynajmniej 45 cz?onków rodziny królewskiej.
Badacze natrafili na liczne szkielety pochowane w masowych grobach oraz przedmioty, które pozwoli?y na nazwanie stanowiska "miejscem zbrodni wojennej". Archeolodzy odkryli system kana?ów wodnych przecinaj?cych miasto. Rowy s? dzi? wype?nione b?otem, co pozwoli?o zachowac ludzkie ko?ci w dobrym stanie.
Dotychczas nie wyja?niono, kto oko?o 800 r. n.e. nie tylko zg?adzi? ca?? dynasti? królewsk?, ale systematycznie eliminowa? równie? wszystkie religijne i kulturalne przejawy cywilizacji, w efekcie doprowadzaj?c ca?e miasto do ruiny. Po upadku Cancuen, w ciagu 20-30 lat, ludno?? opu?ci?a tereny zachodniego imperium (dzisiejsza Gwatemala) i przenios?a si? na wschód oraz pó?noc.
"To by? krytyczny moment w historii, porównywalny z zabójstwem cesarza Austrii Franciszka Ferdynanda, które wywo?a?o I wojn? ?wiatow?" - powiedzia? Artur A. Demarest z Uniwersytetu w Vanderbilt, którego ekipa natrafi?a na staro?ytn? kostnic?.
"To by?o zabójstwo ca?ego dworu królewskiego, a nie próba podporz?dkowania go nowej w?adzy" - doda? David Freidel, archeolog z Southern Methodist University w Teksasie.
"Mog?a mie? miejsce rewolta spo?eczna wywo?ana przez mo?nych, ch?opów albo zewn?trzna napa??. Po prostu tego nie wiemy" - powiedzia? Freidel, który nie uczestniczy? w wykopaliskach.
Badacze z grupy Demaresta odnale?li pozosta?o?ci w po?piechu budowanego przez mieszka?ców systemu obronnego, co tylko potwierdza fakt, ?e ludno?? desperacko próbowa?a obroni? Cancuen. W?ócznie porozrzucane w obr?bie miasta, porzucone stanowiska obronne i szkielety przebite strza?ami oraz toporami stanowi? dowód wielkiej bitwy zako?czonej zwyci?stwem wrogów. Podczas wykopalisk odnaleziono ko?ci m??czyzn, dzieci, a nawet ci??arnych kobiet poleg?ych w trakcie obrony miasta. Prace ods?oni?y równie? szcz?tki rodziny królewskiej.
Miasto Cancuen odkryto ponad 100 lat temu, jednak nie by?o uznawane za istotny o?rodek kultury Majów, a? do chwili, gdy 5 lat temu badacze z grupy archeologicznej kierowanej przez Demaresta odnale?li pa?ac ze 170 komnatami zajmuj?cy obszar tak rozleg?y, jak wspó?czesne sze?? boisk do pi?ki no?nej.
Koniec cywilizacji Majów wci?? stanowi wielk? zagadk? historii. Próbuj? j? ju? rozwik?a? przynajmniej dwa pokolenia badaczy. W?ród naukowców s? zwolennicy teorii nag?ego upadku, jak równie? powolnego rozpadu trwaj?cego oko?o 250 lat.
Teoria zamieszek spowodowanych g?odem lub rewolt spo?ecznych wywo?anych przez ch?opów uciskanych przez coraz liczniejsze elity jest jedn? z wielu hipotez upadku cywilizacji Majów. Przez lata przyczyn ko?ca imperium poszukiwano w nag?ych zmianach klimatycznych. Inne hipotezy wskazywa?y na wyniszczenie ludno?ci lokalnymi epidemiami albo - wr?cz przeciwnie - podejrzewano, ?e upadek nast?pi? na skutek eksplozji demograficznej i niemo?no?ci wy?ywienia gwa?townie rosn?cej liczby ludno?ci.
"Nowe odkrycie w Gwatemali pozwala przypuszcza?, ?e cywilizacja Majów upad?a na skutek lokalnych konfliktów endemicznych" - powiedzia?a Heather McKillop ze Stanowego Uniwersytetu w Luizjanie.
Pocz?tki istnienia spo?ecze?stwa Majów si?gaj? lat 900-300 p.n.e. (okres przedklasyczny). Klasyczna cywilizacja (300-900 n.e.) rozwin??a si? w strefie centralnej obejmuj?cej Peten, podzielony obecnie mi?dzy Gwatemal?, Honduras i Meksyk. Mi?dzy II a VIII w. n.e. powsta?y wielkie miasta Majów - Tikal, Uaxactun, Copan, Palenque, Piedras Negras, a ich rozwój cywilizacyjny osi?gn?? najbardziej dojrza?? posta?.
W epoce postklasycznej, w latach 900-1200 n.e., w ostatnim okresie rozkwitu upadaj?cej kultury, zauwa?alne s? wp?ywy ludów zamieszka?ych na Wy?ynie Meksyka?skiej, a wi?c Tolteków, Azteków. Szczególnie wa?ne dla historii cywilizacji s? osi?gni?cia Majów w dziedzinie architektury, sztuki i astronomii. |
Watcher - 2006-09-15, 14:58
| onet napisał/a: | Odkryto wielk? planet?
Graficzne przedstawienie planety HAT-P-1.
O zaobserwowaniu niezwykle du?ej i jasnej planety, kr???cej wokó? odleg?ej od nas gwiazdy poinformowali astronomowie ameryka?scy. Odkrycie to mo?e doprowadzi? do rewizji teorii na temat sposobu powstawania planet.
"Odkryli?my bardzo dziwny, nowy obiekt" - og?osi? astrofizyk Robert Noyes z Smithsonian Astrophysical Observatory na Uniwersytecie Harvarda. Jak doda?, twórcy teoretycznych modeli astronomicznych "drapi? si? teraz w g?owy, o co tutaj chodzi".
Planeta nazwana HAT-P-1 jest najwi?ksz?, jak? dot?d odkryto. Jej ?rednica przewy?sza ?rednic? Jowisza o oko?o 1,76 raza. Jest te? najmniej g?sta w?ród znanych planet - jej masa równa si? jedynie po?owie masy Jowisza. Jest cztery razy mniej g?sta ni? woda, wi?c teoretycznie mog?aby si? na niej unosi? - stwierdzili astronomowie ze Smithsonian Astrophysical Observatory.
Jednak inaczej ni? Jowisz, Saturn i inne "gazowe giganty" planeta ta nie posiada metalowego lub skalnego j?dra - podkre?lili.
Znajduje si? te? niezwykle blisko swojej gwiazdy, w odleg?o?ci równej jednej siódmej odleg?o?ci pomi?dzy naszym S?o?cem a Merkurym. O ile Ziemi okr??enie naszego S?o?ca zajmuje rok, nowo odkryta gwiazda potrzebuje na pe?en obieg jedynie 4,5 naszego dnia.
Dostrze?ono j? dzi?ki sieci teleskopów w Arizonie i na Hawajach. Odkrycie zbi?o naukowców z tropu, poniewa? planeta jest o 24 proc. wi?ksza, ni? przewidywa?y obecnie obowi?zuj?ce teorie.
Jej du?e wymiary mog? by? efektem ciep?a, jakie rozchodzi si? z wn?trza planety. Naukowcy musz? jednak ustali?, jakie procesy mog? za to odpowiada? - zastrzeg? Noyes.
Eksperci wykryli planet?, obserwuj?c chwilowe zmniejszenie jasno?ci ?wiat?a gwiazdy, na tle której przechodzi?a.
Gwiazda ta wchodzi w sk?ad podwójnego uk?adu gwiazd i znajduje si? w konstelacji jaszczurki oko?o 450 lat ?wietlnych od Ziemi.
Natomiast inna grupa naukowców ze Smithsonian Astrophysical Observatory oznajmi?a, ?e opracowa?a metod? okre?lania, czy odleg?e planety mog? by? siedliskiem jakich? form ?ycia. Mo?na to stwierdzi?, porównuj?c najwa?niejsze gazy w atmosferze planety ze sk?adem atmosfery Ziemi z ró?nych etapach jej historii.
Atmosfera bogata w metan (tak jak by?o na Ziemi 3,5 mld lat temu) mo?e sygnalizowa? obecno?? bakterii beztlenowych, które wydalaj? metan jako produkt uboczny swoich procesów ?yciowych. Wysokie st??enie tlenu mo?e z kolei wskazywa? na bardziej skomplikowane formy ?ycia.
Naukowcy odkryli dot?d oko?o dwustu planet poza Uk?adem S?onecznym. Brakuje jednak mo?liwo?ci wykrywania mniejszych planet, wielko?ci podobnej do Ziemi. Rozwój technologii mo?e to jednak zmieni? w najbli?szych latach - twierdz? naukowcy.
"Znajdujemy si? na pocz?tku nowego etapu bada? tego rodzaju obiektów" - wyja?ni? Dimitar Sasselov, dyrektor projektu Harvard Origins of Life Initiative.
|
BTW, ta wielka kar?owata planeta, która wywo?a?a skandal wokó? Plutona (prowizorycznie bodaj?e nazwana Xen?) dosta?a w ko?cu imi? Eris
Pablo - 2006-09-16, 22:20
Animacja pokazuj?ca ruch planety kar?owatej na tle pozosta?ych obiektów (po lewej stronie). Te trzy klatki zosta?y zarejestrowane w odst?pie trzech godzin.
http://pl.wikipedia.org/w..._2003_UB313.gif
Watcher - 2007-06-23, 23:17
http://abcnews.go.com/US/wireStory?id=2512058
Czasem nauka zajmuje si? tak?e czym? takim Czy Armstrong na Ksi??ycu powiedzia? "a"?
Watcher - 2007-08-09, 12:10
No có?, kolejny krok do ludzkiej supremacji
| Cytat: | A Chinese freshwater dolphin has been declared extinct after desperate efforts to rescue it came too late.
One British zoologist described the loss of the Yangtze River dolphin as a "shocking tragedy".
It is the first official extinction of a large vertebrate for more than 50 years.
Experts say human activity killed off the white long-beaked dolphin, which grew to 8ft weighed up to 500lb.
The animal is the first cetacean, the group of mammals that includes dolphins, whales and porpoises, to vanish from Earth as a direct result of human influence.
In the 1950s the dolphin, a species unique to the Yangtze river also known as the Baiji, had a population of thousands. Over the next five decades its numbers declined rapidly as China modernised and made heavy use of the river for fishing, transport, and electricity generation.
During Mao's "Great Leap Forward", traditional veneration of the Baiji - nicknamed "Goddess of the Yangtze" - was denounced and the dolphin hunted for its flesh and skin.
Industrial pollution, depleted food supplies due to overfishing, loss of habitat, and the construction of the Three Gorges Dam all put further pressure on the dolphin. Stocks of some of its prey species collapsed to one thousandth of their pre-industrial levels.
In the crowded Yangtze, many dolphins died after becoming entangled in fishermen's nets and being prevented from surfacing for air. Noise pollution also caused the animals, which navigate by sonar echo-location, to collide with shipping and get caught in propellers.
Surveys of the Yangtze River dolphin, Lipotes vexillifer, showed that by 2006 its population had dwindled to just 17 individuals.
|
KurokiKaze - 2007-08-09, 17:54
Ostatnio w radiu w zwi?zku z tym ?e zosta?o do olimpiady 365 dni, poruszono temat Chin, pod wieloma wzgl?dami. Jednym z nich by?o zanieczyszczenie, które mo?e wp?yn?? na przebieg i wyniki niektórych konkurencji.
|
|
|
